हट्टी मुलांना कसं हाताळावं? पालकांसाठी खास आणि प्रभावी टिप्स
सोमवार, 2 फेब्रुवारी 2026 (21:30 IST)
हट्टी मुलांना सांभाळणे ही पालकांसाठी खरोखरच संयमाची मोठी परीक्षा असते. परंतु, मुलांचा हट्ट ही अनेकदा त्यांची स्वायत्तता (Independence) सिद्ध करण्याची किंवा भावना व्यक्त करण्याची धडपड असते. त्यांना रागावून किंवा मारून शांत करण्यापेक्षा युक्तीने हाताळणे जास्त फायदेशीर ठरते.
बाहेर गेल्यावर मुले हट्ट करतात कारण त्यांना नियम माहित नसतात.
उदाहरण: दुकानात किंवा मॉलमध्ये जाण्यापूर्वीच सांगा, "आज आपण फक्त भाजी घेण्यासाठी जात आहोत, खेळणी किंवा चॉकलेट घेणार नाही." यामुळे अपेक्षाभंग होत नाही.
6. चांगल्या वागणुकीचे कौतुक करा (Positive Reinforcement)
मूल जेव्हा हट्ट न करता तुमचे ऐकते, तेव्हा त्याचे मनापासून कौतुक करा.
टीप: "अरे व्वा! आज तू टीव्ही बंद करण्यास सांगितल्यावर लगेच ऐकलेस, मला खूप आवडले." यामुळे त्यांना चांगली वागणूक पुन्हा करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळते.
7. लक्ष विचलित करा (Distract Them)
लहान मुलांसाठी (1 ते 4 वर्षे) ही पद्धत खूप प्रभावी आहे.
टीप: जर मूल एखाद्या वस्तूसाठी हट्ट करत असेल, तर त्याचे लक्ष दुसऱ्या एखाद्या रंजक गोष्टीकडे किंवा खेळाकडे वळवा.
काय टाळावे? (What to Avoid)
तुलना करणे: "बघ तो मुलगा किती शहाणा आहे," असे म्हणू नका. यामुळे मुलाच्या मनात न्यूनगंड निर्माण होतो.
शारीरिक शिक्षा: मारल्याने मुले अधिक बंडखोर आणि हट्टी होतात.
पब्लिकमध्ये लाजवणे: चारचौघात मुलाला ओरडल्यास त्याचा स्वाभिमान दुखावला जातो आणि ते अधिक आक्रमक होऊ शकते.
सारांश
मुलांचा हट्ट मोडणे म्हणजे त्यांचे मन मोडणे नव्हे, तर त्यांना योग्य दिशा देणे आहे. यासाठी संयम (Patience) आणि सातत्य (Consistency) हे दोन सर्वात मोठे मार्ग आहेत.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
