तूर डाळ खरी आहे की बनावट? ओळखण्याचे काही सोपे मार्ग जाणून घ्या
मंगळवार, 3 मार्च 2026 (15:00 IST)
तूर डाळ हा आपल्या जेवणातील महत्त्वाचा भाग आहे, पण हल्ली बाजारात भेसळयुक्त किंवा रंगवलेली डाळ मिळण्याचे प्रमाण वाढले आहे. अनेकदा डाळीला पिवळा धमक रंग देण्यासाठी 'मेटॅनिल यलो' सारख्या हानिकारक रसायनाचा वापर केला जातो.
तुमच्या घरातील तूर डाळ शुद्ध आहे की नाही, हे ओळखण्यासाठी खालील काही सोपे मार्ग वापरून पहा:
कोमट पाण्याचा वापर (सर्वात सोपी पद्धत)
एका काचेच्या पेल्यात थोडे कोमट पाणी घ्या आणि त्यात एक चमचा तूर डाळ टाका. जर पाणी लगेच गडद पिवळे झाले, तर समजून जा की डाळीला कृत्रिम रंग लावला आहे. शुद्ध डाळ पाणी इतक्या लवकर पिवळे करत नाही.
हायड्रोक्लोरिक ॲसिड (HCl) चाचणी
जर तुम्हाला खात्री करून घ्यायची असेल, तर ही प्रयोगशाळेतील पद्धत घरीही करता येते एका बाऊलमध्ये थोडी डाळ घेऊन त्यात थोडे पाणी आणि २-३ थेंब हायड्रोक्लोरिक ॲसिड टाका. जर डाळीचा रंग गुलाबी किंवा किरमिजी (Pink/Magenta) झाला, तर त्यात मेटॅनिल यलोची भेसळ आहे.
डाळ हातावर घासून पहा
थोडी डाळ हाताच्या तळव्यावर घ्या आणि ती जोरात घासा. जर तुमच्या हाताला पिवळा रंग लागला, तर डाळीवर रंगाचे कोटिंग असण्याची शक्यता जास्त असते. नैसर्गिक डाळीचा रंग इतक्या सहज हाताला लागत नाही.
डाळीचा आकार आणि चमक
शुद्ध डाळ: नैसर्गिक डाळीचा रंग थोडा फिकट असू शकतो आणि तिचा आकार एकसारखा नसतो.
बनावट/भेसळयुक्त डाळ: ही डाळ दिसायला अतिशय पिवळी धमक आणि चमकदार दिसते. खूप जास्त चमकणारी डाळ सहसा पॉलिश केलेली किंवा रंगवलेली असते.
भेसळयुक्त डाळ खाण्याचे तोटे
मेटॅनिल यलो किंवा कृत्रिम रंगामुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात:
पोटाचे विकार आणि अपचन.
दीर्घकाळ सेवनाने किडनी आणि यकृतावर ताण पडणे.
लहान मुलांच्या मेंदूच्या विकासात अडथळा निर्माण होणे.
नेहमी अनपॉलिश डाळ घेण्याचा प्रयत्न करा. ती दिसायला थोडी साधी असली तरी आरोग्यासाठी तीच सर्वात उत्तम असते. अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.