गुढीपाडव्याला बनवली जाणारी आदर्श थाळी; आरोग्य, समृद्धी आणि आनंदाचे प्रतीक
गुरूवार, 19 मार्च 2026 (08:00 IST)
गुढीपाडवा हा हिंदू नववर्षाचा पहिला दिवस, त्यामुळे या दिवशीची थाळी ही केवळ पोट भरण्यासाठी नसते, तर ती आरोग्य, समृद्धी आणि आनंदाचे प्रतीक असते. तसेच गुढीपाडवा हा हिंदू नववर्षाचा पहिला दिवस, त्यामुळे या दिवशी घरोघरी गोडधोड आणि पारंपरिक पदार्थांची रेलचेल असते. गुढीपाडव्याचा सण आणि नैवेद्यासाठी बनवलेले पारंपरिक गोड पदार्थ यांने सणाची रंगत अधिक वाढते. महाराष्ट्रातील वेगवेगळ्या भागांत प्रथेनुसार काही खास पदार्थ बनवले जातात. महाराष्ट्रातील पारंपरिक पद्धतीनुसार गुढीपाडव्याची आदर्श थाळी खालीलप्रमाणे असावी.
कडुनिंबाचा प्रसाद (सर्वात महत्त्वाचा)
पाडव्याच्या सकाळी अंघोळ झाल्यावर आणि गुढी उभारल्यानंतर हा प्रसाद दिला जातो. हे आरोग्याचे प्रतीक मानले जाते.
महत्त्व: हा प्रसाद कडू, गोड आणि तिखट चवींचा असतो, जो आयुष्यातील सुख-दुःखाच्या प्रसंगांना सामोरे जाण्याची शक्ती देतो.
श्रीखंड-पुरी
गुढीपाडव्याचा सर्वात लोकप्रिय आणि पारंपरिक बेत म्हणजे श्रीखंड आणि गरम गरम पुऱ्या.
प्रकार: केशर-पिस्ता श्रीखंड, आम्रखंड किंवा वेलची श्रीखंड.
सोबत: बटाट्याची सुकी भाजी आणि कुरडई-पापड या बेताची रंगत वाढवतात.
पुरणपोळी
पुरणपोळी: मऊ लुसलुशीत पुरणपोळी, त्यावर साजूक तुपाची धार, गरम दूध, गुळवणी आणि सोबतीला कटाची आमटी.
मसालेदार वांग्याची भाजी: काळा मसाला किंवा गोडा मसाला वापरून केलेली रस्सेदार वांगी.
भाताचे प्रकार
मसाले भात: तेंडली किंवा वांगी घालून केलेला गरमागरम मसाले भात.
साधा वरण-भात: गरमागरम भात, त्यावर तुरीचे पिवळे धमक वरण (आमटी) आणि साजूक तूप.
तळण
थाळीची शोभा वाढवण्यासाठी:
कुरडई आणि पापड: उन्हाळी वाळवणातली ताजी कुरडई आणि नागली किंवा उडीद पापड.
भजी: कांदा भजी किंवा बटाट्याची कापलेली भजी.
तोंडी लावणी
कोशिंबीर: काकडीची किंवा गाजराची शेंगदाण्याचा कूट घातलेली कोशिंबीर.
लिंबाची फोड आणि मीठ: चव वाढवण्यासाठी.
साखरेची गाठी (हार)
गुढीला साखरेच्या गाठीचा हार घातला जातो. हा हार लहान मुलांना खायला खूप आवडतो. हा पाडव्याचा एक अविभाज्य भाग आहे.
सुंठवडा
काही ठिकाणी पाडव्याच्या पूजेनंतर सुंठवडा (सुंठ, साखर, खोबरे आणि धने यांचे मिश्रण) प्रसाद म्हणून वाटला जातो.
गुढीपाडवा विशेष टिप-
"जर तुम्ही श्रीखंड बनवत असाल, तर त्यात थोडी वेलची आणि जायफळ पूड नक्की घाला, यामुळे पचन सुधारते आणि चवही दुपटीने वाढते."
आदर्श थाळीचा क्रम (मांडणी)-
उजव्या बाजूला: भात आणि वरण.
डाव्या बाजूला: चटणी, कोशिंबीर, लिंबू आणि मीठ.
मध्यभागी: भाजी, पुरी किंवा पोळी.
एका वाटीत: श्रीखंड किंवा आमटी.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
