अक्षय तृतीयेचा सण म्हणजे समृद्धीचा आणि नवीन संकल्पांचा दिवस. या शुभ मुहूर्तावर महाराष्ट्रात बनवली जाणारी पारंपारिक थाळी चवीला तर उत्कृष्ट असतेच, पण ती आरोग्यासाठी (उन्हाळ्याचा विचार करून) संतुलितही असते.
अक्षय तृतीयेच्या थाळीचा आदर्श बेत
१. मुख्य गोड पदार्थ: पुरणपोळी आणि आमरस
अक्षय तृतीयेला या दोन्ही पदार्थांचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे.
मऊ लुसलुशीत पुरणपोळी: साजूक तुपाची धार सोडून खाण्यासाठी.
हापूस किंवा पायरीचा आमरस: उन्हाळ्याचा सीझन असल्याने आमरस हा थाळीचा केंद्रबिंदू असतो.
२. झणझणीत कटाची आमटी
पुरणपोळीसाठी डाळ शिजवून उरलेल्या पाण्याचा (कटाचा) वापर करून बनवलेली ही आमटी, पुरणपोळीच्या गोडीला तिखट चवीची उत्तम जोड देते.
३. आंबा डाळ आणि पन्हे (अक्षय तृतीया स्पेशल)
आंबा डाळ: नैवेद्यासाठी बनवलेली हरभरा डाळ आणि कैरीची चटपटीत डाळ.
कैरीचे पन्हे: उन्हाळ्यातील उष्णता कमी करण्यासाठी पाहुण्यांना आणि नैवेद्याला दिले जाणारे थंडगार पेय.
४. कुरडई, पापड आणि भजी
वाळवणाचे पदार्थ: नवीन वर्षात घातलेल्या पांढऱ्याशुभ्र गव्हाच्या कुरडया आणि तांदळाचे पापड तळून थाळीत वाढले जातात.
कांदा भजी किंवा बटाटा भजी: थाळीला पूर्णत्व देण्यासाठी गरम भजी.
५. सुकी भाजी आणि कोशिंबीर
भाजी: प्रामुख्याने रसाळ बटाट्याची भाजी किंवा वालाची भाजी (बिरडं) केली जाते.
कोशिंबीर: काकडीची किंवा मुळ्याची कोशिंबीर, ज्यावर ओल्या खोबऱ्याची पेरणी असते.
६. वरण-भात
गरमागरम भात, त्यावर पिवळधम्मक वरण आणि वरून साजूक तूप.
अक्षय तृतीया थाळी मांडणी (डावीकडून उजवीकडे):
१. मीठ, लिंबू, चटणी/कोशिंबीर.
२. आंबा डाळ आणि कैरीचे पन्हे.
३. कुरडई-पापड आणि भजी.
४. सुकी भाजी आणि कटाची आमटी (वाटीत).
५. मध्यभागी पुरणपोळी आणि आमरसाची वाटी.
६. शेवटी वरण-भात.
तसेच या दिवशी अनेक जण नैवेद्यात 'फणसाची भाजी' किंवा 'कैरीचा भात' देखील आवर्जून करतात. अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
